සන්නිවේදනයේ ආරම්භය

 

සන්නිවේදනයේ ආරම්භයේ කවදා කොතැනකින් සිදුවුණිදැයි අපට කිව නොහැක.ඒ තරම් ඈතට සන්නිවේදනයේ ආරම්භය සිදුවේ. සන්නිවේදනය යනු මානවයාගේ මූලික අවශ්‍යතාවයකි. මානවයාගේ සමාජ ක්‍රියාවලියේ අනිවාර්ය අංගයක් ලෙස සන්නිව්දනය හැඳින්විය හැකිය. සමාජය බිඳ නොවැටෙන පරිදි යහතින් පවත්වාගෙන යෑම සඳහා සන්නිවේදනය අවශ්‍ය වේ. අද මුළු විශ්වයම එකම ගම්මානයක් බවට පත්කර ගැනීමේ ශක්තිය සන්නිවේදන මාධ්‍යයන්ට ලැබී තිබේ. එය වත්මන් ලෝකයේ තාක්ෂණික වර්ධනයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙසට එක් අතකට සැලකිය හැකිය. මානව සමාජයේ අන්තර් සම්බන්ධතාවය ගොඩනගන හුයක් ලෙස සන්නිවේදනය හඳුන්වා දිය හැකිය. එසේම මනුෂ්‍ය සමාජයේ මූලික පෙළගැස්ම සන්නිවේදනය ඔස්සේ සිදුවන බව දක්නට ලැබේ. සන්නිවේදනය මිනිසාගේ අවශ්‍යතාවයකි. එබැවින් එහි හුදෙකලා පැවැත්මක් හෝ ගුප්ත ස්වභාවයක් ද දක්නට නොමැත.

                            අප සන්නිවේදනය හැදෑරීම යනුවෙන් අදහස් කරන්නේ මිනිසා ගැන හැදෑරීමය. මිනිසා සමාජ කණ්ඩායම් සමඟ සම්බන්ධතා දක්වන ආකාරය, තොරතුරු ලබා ගන්නා ක්‍රම හා හුවමාරු කර ගන්නා ක්‍රම, ඉගෙනීම හා ඉගැන්වීම, විනෝදය ලබා ගැනීම ආදී සියල්ල සන්නිවේදන ක්‍රියාවලිය හා ප්‍රතිබද්ධ වී ඇත. මානව සන්නිවේදනය කුමක්දැයි හඳුනා ගැනීඹට නම් අපි විසින් ජනයා එකිනෙකට සම්බන්ධ වී ඇති ආකාරය සොයාබැලිය යුතුය. මිනිසා එකිනෙකා හා සම්බන්ධතා ගොඩනාඟා ගන්නේ සන්නිවේදනය මුල් කර ගෙනය. විශාල ජන පිරිසක්, ඔවුනොවුන් අතර අදහස්, තොරතුරු හුවමාරු කර ගැනීඹට ප්‍රයත්න දරනවා විය හැකිය. එහෙත් මෙම ක්‍රියාවලිය එවුන් සිතන ආකාරයෙන් ඉටු නෙවීමට පුළුවන. එසේ ඉටු නොවන්නේ ඔවුනොවුන්ගේ ජීවන අත්දැකීම්, අදහස්, ආකල්ප, විවිධාකාර වන බැවිනි. යමෙකු විසින් කියන කිසියම් දෙයක් යමෙකුට අවබෝධ කර ගත හැකි වන්නේ ඔවුනොවුන්ගේ සිතේ ඇති අදහස්, ආකල්ප, මතිමතාන්තර වල සාමාන්‍යත්වය අනුවය.

 සන්නිවේදනය යන වචනය විග්‍රහ කරන විට පෙනී යන්නේ එය සං-නි- යන උපසර්ග දෙක පෙරටු කරගෙන විද් වේදනය යන ධාතුවෙන් සකස් වී ඇති පදයක් බවයි. සං යන උපසර්ගයෙන් මනා වූ යන අදහසත් නි යන උපසර්ගයෙන් ඒකාබද්ධ වූ යන අදහසත් ගම්‍ය වේ. විද් යන ධාතුවෙන් දැනීම, හැඟීම, වේදනය යනාදී අදහස් වාද්‍ය වේ. ඉංග්‍රිසියෙන් Communication යන වචනය අනුව සන්නිවේදනය යන වචනය ගොඩනාගගෙන තිබේ. ලතින් බසින් Communicatus යන්නෙන් Communication යන පදය නිපද වූ බව සලකනු ලැබේ. පොදු තත්ත්වයට පත් කිරීම, හුවමාරු කර ගැනීම, රහස්‍යභාවයෙන් තොර වීඹ, හා සම්ප්‍රේෂණය යන අදහස් ඉදිරිපත් වේ. සරල ලෙස විග්‍රහ කරන විට මේ වචනවලින් ඉදිරිපත් වන්නේ අදහස්, තොරතුරු, අවබෝධය, හුවමාරු කර ගැනීමය. සන්නිවේදනය යන වචනයෙහි අර්ථ විග්‍රහය පසු කාලයේ දී පුළුල් වී ඇති බව දක්නට ලැබේ. එසේ වී ඇත්තේ විවිධ විෂය ක්ෂේත්‍රයන් සමඟ සන්නිවේදනයෙහි ඇති සම්බන්ධතා නිසයි. සමහරු සන්නිවේදනය යන වචනය සඳහා විඥාපන යන වචනය යොදයි.

සන්නිවේදනය පිළිබඳව විවිධ පුද්ගලයන් විසින් විවිධ නිර්වදනයන් ඉදිරිපත් කර තිබේ.

"පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු අතර එක සමාන මනෝ වෘත්තියක් ඇති කරලීම" සන්නිවේදනය බව මහාචාර්ය විල්බර් ශ්‍රාම් පැහැදිලි කොට ඇත. සන්නිවේදනයේ යෙදෙන පුද්ගලයන් අතර සමාජ පසුබිම, අත්දැකීම, පසුතලය, සම තත්ත්වයක පවතී නම් එක කාර්ය වඩාත් පහසු වන බව ශ්‍රාම්ගේ නිර්වචනයෙන් පැහැදිලි වේ. මෙබඳු සමාජ තත්ත්වයකත් නොතිබුණ ද සන්නිවේදනයේ යෙදීමට බාධාවක් නැත. එහෙත් ඉදිරිපත් කරන සන්දේශයෙහි අරුත නිසි පරිදි වටහා ගැනීමට ඇති බාධාව මේ නිසා උද්ගත වේ. එබැවින් ගැඹුරු සන්නිවේදන ක්‍රියාවලියක දී දෙපක්ෂය අතර සමානත්වයක් තිබීම වඩාත් ප්‍රතිඵලදායක ය.

චාල්ස් කුලී නමැති සමාජ විද්‍යාඥයා දක්වන පරිදි "මානව සම්බන්ධතා රඳවා සිටින්නා වූත්, සියලු සංකේත මෙන්ම ඒවා දේශයෙන් දේශයට ප්‍රවාහනය කිරීමටත්, කාලයේ බැඳුම්වලින් ඔබ්බට ගොස් සුරක්ෂිත කර ගැනීඹටත් උපකාර වන උපක්‍රමය සන්නිවේදනය" වන බවයි. කාලය හා දුර ජයග්‍රහණය කර ගැනීමෙච් අවශ්‍යතාවය මිනිසාට ඈත අතීතයේ සිටම දැනුන බව පෙනේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සංකේත, අකුරු, මුද්‍රණය හා තාක්ෂණික මාධ්‍ය යනාදිය බිහිවිය. මෙම ඓතිහාසික වරර්ධනය තුළ සන්නිවේදන ක්‍රියවලිය ද පුළුල් වී ගිල බව පෙනේ.

එඩ්වඩ් සැපීර් දක්වන පරිදි "සමාජය යනු අනෙකක් නොව, සන්නිවේදනය හේතු කොට සන්නිවේදනය තුළින් පවත්වාගෙන යන සබඳතා ජාලයයයි. චර්යාව අදාල සෑම සංස්කෘතික රටාවක්ම සහ සමාජ සමාජ චර්ය අදාළ සෑම ක්‍රියාවක්ම කෙලින් හා වක්‍රව සන්නිවේදනයට සම්බන්ධතාවයක් ඇත." සන්නිවේදනය යන්න කිසියම් සම්බන්ධතාවක් මත රඳි පවතින්නකි. මෙම සම්බන්ධතාව පුද්ගලයන් දෙදෙනෙකු අතර හෝ පුද්ගලයෙකු තුළ හෝ සමූහයක් සමඟ හෝ ඇතිවිය හැකිය.

සන්නිවේදනය සංකී ක්‍රියාවලියක් වේ. එය මානව සන්නිවේදනය පැත්තෙන් ඉතාමත් ප්‍රායෝගිකය. සරල සන්නිවේදන භාවිතාවේ සිට විශ්වීය පුළුල්කරණය සඳහා සන්නිවේදනය එක සේ බලපෑම් ඇති කරවන විශ්ව සාධාරණ න්‍යායකි. තොරතුරු ග්‍රාහක ගතවීමේ ක්‍රියාවලියට ඔබ්බේ වූ සමාජ හා සංස්කෘතික ක්‍රියාදාමයන් මේ තුළ ගැබ්ව ඇත. සන්නිවේදනය පිළිබඳව හැදෑරු පර්යේෂණ කළ බොහෝ විද්වතුන් සන්නිවේදනය යන්න පිළිබඳව න්‍යායාත්මක හා ප්‍රායෝගික නිර්වචන රාශියක් ඉදිරිපත් කොට ඇත. කාලීන සමාජ පද්ධතියට සන්නිවේදනය බලපාන ආකාරය අනුව ඔවුන් එම විග්‍රහයන් සිදුකොට ඇත. කාලීන සමාජ පද්ධතියට සන්නිවේදනය බලපාන ආකාරය අනුව ඔවුන් එම විග්‍රයන් සිදුකොට ඇත. හුදෙක් පණිවුඩ හුවමාරුව, තොරතුරු ක්‍රියාවලිය හා මිනිසුන් තොරතුරු සමාජය වර්ධනය කරගෙන ඇති ආකාරය පිළිබඳව නිර්වචන හරහා අර්ථ ගැන්වේ.